Sociale zekerheid

Gemeenten zijn van groot en toenemend belang op het gebied van de sociale zekerheid. Steeds meer taken op dit gebied worden door de centrale overheid naar de gemeenten afgeschoven. Het benodigde budget wordt echter niet "afgeschoven". In feite vindt er dus een verkapte bezuinigingsoperatie plaats. De sociale zekerheid wordt meer en meer afgebroken.

De uitvoering van de Wet werk en bijstand en zijn aanverwante wetten, de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Wet investeren in jongeren, de Wet sociale werkvoorziening et cetera is voor het grootste deel een gemeentelijke taak. De formele wetgever staat daarbij voor ogen dat gemeenten beter maatwerk kunnen leveren. Het is dan ook nadrukkelijk toegestaan dat gemeenten binnen daartoe in de wet vastgelegde marges eigen beleid kunnen voeren. Dat beleid komt dan in gemeentelijke verordeningen tot uitdrukking.

De PvdA in Oldambt heeft het dan steevast over een ruimhartig uitkeringsbeleid. In de praktijk blijkt echter dat gemeenten in het Oldambt altijd kiezen voor zo laag mogelijke uitkeringen. In Scheemda werd zelfs geheel ten onrechte een gehele categorie uitkeringsgerechtigden van hun recht op een langdurigheidstoeslag uitgesloten. De VCP heeft dat middels een bezwaarschriftprocedure rechtgezet.

De VCP wil binnen de toegestane wettelijke marges zoeken naar zo hoog mogelijke uitkeringen.

De PvdA stelt zich ook op het standpunt dat werkloosheid de schuld is van de werkloze. Nu mag dat in een beperkt aantal situaties het geval zijn, in zijn algemeenheid is werkloosheid toch toe te schrijven aan de beroemde marktwerking waar het kapitalisme op gebaseerd is. De PvdA maakt van slachtoffers daders. Het gevolg is dat mensen die werkloos raken en een uitkering komen aanvragen, onderworpen worden aan een sfeer van intimidatie, schoffering, beschuldiging, verdachtmaking et cetera.

Werkloosheid is doorgaans een gevolg van de gebrekkige wijze waarop de economie in Nederland georganiseerd is. De VCP doet dan ook niet mee aan het stigmatiseren van uitkeringsgerechtigden. Er moet een eind komen aan de negatieve benadering door de IGSD (straks weer gemeentelijke sociale dienst) van iedereen die een uitkering aanvraagt en ontvangt. Een middel om dat te bereiken is het stelselmatig trainen van ambtenaren van de sociale dienst. Die training zal dan plaats moeten vinden op ideologisch vlak (bijbrengen van achtergronden van werkloosheid). Maar vooral zullen de betrokken ambtenaren een daadwerkelijk cliëntgerichte wijze van bejegening dienen te leren.

NIET DE WERKLOZEN MOETEN IN TRAINING, MAAR DE AMBTENAREN VAN DE SOCIALE DIENST

Ondanks alle toezeggingen die in het verleden zijn gemaakt en enkele kleine verbeteringen op dit punt, is het nog steeds erg moeilijk voor mensen die op een bestaansminimum moeten leven er achter te komen waar ze allemaal recht op hebben. De sociale dienst van de gemeente Groningen heeft een computersysteem ontwikkeld waarmee iedere cliënt van die dienst in een oogopslag kan zien voor welke uitkeringen hij/zij in zijn/haar specifieke omstandigheden in aanmerking komt. Op het verzoek van de VCP dit systeem ook bij de IGSD in te voeren, werd door de verantwoordelijk PvdA-wethouder afwijzend gereageerd. Argumenten voor deze afwijzing kon hij niet geven.

De VCP wil het computersysteem van de gemeente Groningen invoeren waarbij iedere cliënt van de sociale dienst eenvoudig kan nagaan op

welke uitkeringen hij/zij recht heeft. Door bestandskoppelingen dient de sociale dienst op zoek te gaan naar mensen die hun rechten op uitkeringen niet verzilveren en deze mensen te benaderen en voor te lichten.

Uiteraard kan niet iedereen met een computer overweg. In dit verband verdient ook het probleem van het analfabetisme vermelding. Uit onderzoek blijkt dat het aantal analfabeten in Oost-Groningen groter is dan in de rest van Nederland. Over de oorzaken wordt driftig gespeculeerd, er is echter weinig helderheid op dit punt. Wel mag duidelijk zijn dat de sociale dienst vaak hiermee in aanraking komt. De praktijk wijst uit dat het probleem echter genegeerd wordt. De VCP heeft in de gemeenteraad van Scheemda een aantal malen aandacht gevraagd voor analfabetisme. De reactie vanuit de PvdA was tekenend. Men wilde er niet over praten omdat het de betrokkenen zou stigmatiseren. Struisvogelgedrag in het kwadraat!

De VCP wil de sociale dienst als taak geven problemen met het hanteren van computers en met lezen en schrijven te signaleren en op te lossen met in achtneming van eventuele schaamtegevoelens bij de betrokkenen. Concreet betekent dat samen met iemand achter de computer gaan zitten, geen brieven sturen maar mondeling op de hoogte brengen, genoegen nemen met mondelinge sollicitaties et cetera.

Niet alleen mensen met een baan kunnen werkloos worden. Ook voor kleine zelfstandigen kan zich de situatie voordoen waarbij ze voor kortere of langere tijd inkomsten onder het bestaansminimum ontvangen. Op grond van het Besluit bijstandverlening zelfstandigen kan aan deze mensen, met voortzetting van het bedrijf, bijstand worden verleend. De procedure daartoe is echter tijdrovend en zeer ingewikkeld. Vaak is de uitkomst dat het bedrijf toch maar moet worden opgeheven, waarna de betrokkene onder de Wet werk en bijstand gaat vallen, of dat er onverantwoord moet worden ingeteerd op het bedrijfskapitaal.

De VCP is voor een zodanige toepassing van het Besluit bijstandverlening zelfstandigen dat voortzetting van het bedrijf van de aanvrager met voldoende bedrijfskapitaal maximaal gewaarborgd is.

Voedselbanken zijn de laatste jaren een bekend verschijnsel in Nederland. "Een schande", roept de politiek. Er zijn partijen die zover gaan dat ze het bestaan van voedselbanken willen tegengaan. De SP is daar een voorbeeld van. Men gaat er dan echter aan voorbij dat in het hier en nu de concrete nood van vele mensen zo groot is, dat ze er zonder voedselbanken gewoon niet komen. We hoeven ook niet te verwachten dat deze situatie op korte termijn zal verbeteren. Aanvragen om subsidie door organisaties die voedselbanken organiseren werden in de gemeente Scheemda afgewezen, ondanks dat subsidiëring van deze instellingen de inkomenspositie van talloze mensen kan verbeteren.

De VCP is voorstander van een ruimhartige subsidiëring van voedselbanken en aanverwante instellingen voor kleding en huisraad.

Er is een groep mensen die niet met geld kan opgaan. Keer op keer komen ze in de problemen omdat ze niet kunnen handelen naar het eenvoudig principe dat er eerst kan worden uitgegeven nadat er iets is binnengekomen. Het probleem wordt met de dag groter, voornamelijk omdat mensen via reclameboodschappen regelrecht worden opgeroepen om dingen te kopen en zich geen zorgen te maken over de betaling. De Volkskredietbanken komen om in het werk. Uit de jaarverslagen van de VKB blijkt iedere keer dat met de huidige middelen en de toename van het aantal cliënten de zaak spaak gaat lopen.

De VCP wil versterking van de Volkskredietbank.