Ook Pekela krijgt Stolpersteine

Pekela, 19-06-2012 - De Duitse kunstenaar Gunter Demnig is in 1994 gestart met het project Stolpersteine. Letterlijk vertaald betekent Stolperstein "struikelsteen". Een Stolperstein bestaat uit een steen van 10 bij 10 cm met een messing plaatje waarop de naam van een slachtoffer van een Duits concentratie- of vernietigingskamp is gestanst. Het plaatje bevat ook de geboortedatum, deportatiedatum en plaats en datum van overlijden van het slachtoffer. De stenen worden voor de toenmalige woonhuizen van de slachtoffers in het trottoir verwerkt.

De eerste Stolpersteine die vanmiddag in Pekela werden gelegd
De eerste Stolpersteine die vanmiddag in Pekela werden gelegd

Zo'n Stolperstein is bedoeld om over te struikelen. In figuurlijke zin wel te verstaan. Het project brengt op indringende wijze de massamoorden die in de vorige eeuw door de fascisten zijn begaan in herinnering. Voor Pekela heeft deze geschiedenis een extra lading. Immers, al snel na het ontstaan van het dorp in de 17e eeuw streken er Asjkenazische Joden neer die op de vlucht waren voor Oost-Europese pogroms. Tot 1942 vormden deze Joden een deel van de Pekelder bevolking. Ze hebben bijgedragen aan één van de karakteristieke kenmerken van Pekela, namelijk een bevolking die uit mensen van allerlei geloofsrichtingen bestaat. Maar een zeer klein aantal heeft de naziebezetting overleefd.

enkele Stolpersteine
enkele Stolpersteine

In Pekela was uiteraard ook verzet tegen de nazi's. Er werd met ongekende bruutheid tegen opgetreden en met name communisten werden al uit voorzorg door de bezetter opgepakt. Ook velen van hen hebben de kampen niet overleefd. Zij die wel terugkeerden waren vaak voor het leven gebroken.

Het is zeer toe te juichen dat een aantal mensen het initiatief heeft genomen ook in Pekela Stolpersteine te plaatsen. In totaal komen er 151. Dat gaat gepaard met allerlei activiteiten, waaronder een kleine expositie in het dorpshuis "De Snikke". Deze expositie is ingericht door het Herinneringskamp Westerbork en gaat voornamelijk over het vernietigingskamp Sobibor. De meeste Pekelder Joden werden in dit kamp om het leven gebracht.

Een deel van de Sobibortentoonstelling
Een deel van de Sobibortentoonstelling

Gunter Demnig aan het werk
Gunter Demnig aan het werk

FASCISME = MOORD

De organisatoren hebben alle scholen in Pekela bij het project betrokken. In het dorpshuis zijn werkstukken te zien die door de leerlingen gemaakt zijn. Eén van die werkstukken is, in al zijn eenvoud, wel heel treffend. Een simpele foto van Hitler, gecombineerd met prikkeldraad en een regen van bloed. Het sluit naadloos aan bij de oude bekende leuze: FASCISME = MOORD.

Veel belangstelling
Veel belangstelling

Gunter Demnig aan het werk
Gunter Demnig aan het werk

Het is te hopen dat de jongeren die zo enthousiast aan het werk zijn geweest in staat zijn ook het moderne fascisme te herkennen. Dat valt nog niet mee, aangezien dit moderne fascisme van onder meer de PVV zich nadrukkelijk antifascistisch noemt. Maar ondertussen worden de mensen wel weer tegen elkaar opgezet omdat ze van geloof of nationaliteit verschillen. Wordt er voor ieder maatschappelijk probleem een gewelddadige oplossing voorgeschoteld. En vooral, worden de belangen van het internationale grootkapitaal gediend.

Dag in dag uit krijgen de mensen ingepeperd dat er een ernstige economische crisis zou heersen die tot gevolg heeft dat iedereen zou moeten inleveren. Maar er is helemaal geen economische crisis! Zeker in een stinkend rijk land als Nederland is er genoeg voor iedereen. De grootkapitalist, die verkeert in een crisis. Om de simpele reden dat zijn opgehoopte kapitaal te weinig rendement oplevert. En in zijn tomeloze zoektocht naar rendement berooft hij gewone mensen, of ze nu in Griekenland of in Nederland wonen, of ze nu christen of moslim zijn, van hun sociale zekerheid.

De Hitlerbende had als simpel uitgangspunt dat iedereen die niet productief is geen recht van leven heeft. Vandaar dat psychiatrisch patiënten, verstandelijk gehandicapten en dementerende ouderen werden vermoord. Euthanasie, een goede dood, heette dat. Iemand als Agema, kamerlid van de PVV, betitelt mensen met psychische problemen als "voorwaardelijke burgers". Maar ook het afsluiten van de toegang tot psychische gezondheidszorg middels torenhoge eigen bijdragen en het drastisch inkrimpen van de behandelcapaciteit, waar ook andere politieke partijen dan de PVV achterstaan, moet toch aan het denken zetten.

Ouderen worden niet alleen beroofd van het pensioen dat ze zelf bij elkaar gesprokkeld hebben, er wordt zelfs in alle openlijkheid door artsen aan de orde gesteld in hoeverre het zinvol is bejaarden te behandelen. In het tv-programma Buitenhof werd daar onlangs een warrige discussie over gevoerd. Pas helemaal op het einde bracht de presentatrice naar voren dat het toch op de eerste plaats aan de oudere zelf is om dit soort besluiten te nemen.

Ondanks alle herdenkingskretologie in de trant van "Nooit weer fascisme", zit dat fascisme met nieuwe termen, met nieuwe argumenten, weer stevig in het zadel. Het is te hopen dat het Stolpersteinproject mensen er van doordringt dat het niet uitmaakt of het fascisme zich in 1940 of in 2012 manifesteert. Voor toen en nu geldt:

FASCISME = MOORD

Tweet

Home