Wet investeren in jongeren

Door een medewerker

Op 1 oktober vorig jaar is de Wet investeren in jongeren in werking getreden. De afkorting van deze wet is Wij. Dat is niet voor niks. Met Wij wordt iets positiefs gesuggereerd. In werkelijkheid is die wet echter helemaal niet positief voor jongeren. Jongeren worden door middel van deze wet gereduceerd tot minder dan loonslaven. Loonslaven ontvangen, het woord zegt het al, tenminste nog loon. Jongeren die onder de Wij vallen, moeten in de meeste gevallen wel werken maar ontvangen geen loon. Ze krijgen een uitkering van ongeveer 200 euro per maand. Dat is alles.

De Wij is indertijd een beetje overhaast in gevoerd. Het was de bedoeling dat de gemeenten een belangrijke rol zouden krijgen bij het uitvoeren van de wet. De gemeenten waren op 1 oktober vorig jaar echter nog lang niet klaar met de voorbereidingen. De gemeente Oldambt bestond op dat moment nog niet eens. Vandaar dat tijdens de afgelopen raadsvergadering van 21 april de uitwerking van de Wij op gemeentelijk niveau op de agenda stond. Die uitwerking krijgt gestalte in 4 gemeentelijke verordeningen.

De VCP heeft slechte ervaringen met dit proces van uitwerken van een formele wet in gemeentelijke verordeningen. De oude gemeente Scheemda maakte er meestal een puinhoop van. In Oldambt bleek dat deze keer wel mee te vallen. Het college had grotendeels een conceptverordening van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten overgenomen. Afgezien van enkele kleine vergissingen zat het voorstel technisch gezien wel goed in elkaar.

Dat betekent uiteraard niet dat een communistische partij akkoord kan gaan met wetgeving en verordeningen waarmee jongeren worden gedegradeerd tot een status die nog lager is dan die van loonslaven.

In een raadscommissievergadering waar de technische aspecten van de conceptverordeningen aan de orde kwamen, bleek dat de meeste politieke partijen in Oldambt zich helemaal niet in de concepten verdiept hadden. De SP maakte een hoop misbaar over bepalingen die opgenomen zouden moeten worden. De eigen SP-wethouder raakte er door in verlegenheid. Hij wist duidelijk niet wat hij met deze inbreng van zijn eigen partijgenoten aan moest. Fractievoorzitter Engel Modderman van de VCP heeft hem maar uit zijn lijden verlost door de plek aan te wijzen waar het onderwerp van de SP-fractie gewoon in het concept stond. Met als gevolg drie SP'ers met hoofden als tomaten! De andere partij die in verkiezingstijd altijd zo sociaal bewogen is, GroenLinks, liet helemaal niks van zich horen.

Het CDA en de CU grepen de gelegenheid aan om hun afkeuring uit te spreken. Niet over de conceptverordeningen, want die hadden ze niet eens gelezen. Maar er was gebleken dat de oude gemeente Reiderland een overeenkomst had met een wegenbouwer die bij de uitvoering van werkzaamheden één werkloze uit de gemeente in dienst zou nemen. Nu was die plek voor de werkloze nooit opgevuld. Het was wel geprobeerd, maar het lukte niet. Het verwijt van CDA en CU gold de werklozen in hun algemeenheid. Die zouden niet willen! Schande! CDA en CU kregen bijval van wethouder Van den Aker van het CDA. Het bleek volgens haar toch altijd weer moeilijk te zijn iemand "als werkloze in dienst te nemen".

De fractievoorzitter van de VCP veegde hun de mantel uit. Hoezo iemand als werkloze in dienst nemen? Iemand die in dienst is, is toch niet meer werkloos? Wat CDA en CU willen is dat mensen zich voor een luizig uitkeringsbedrag de rug kapot werken bij een wegenbouwer. Hij geeft de mensen die daar niet voor laten lenen het grootste gelijk.
Tijdens de raadsvergadering van 21 april waar de verordeningen moesten worden vastgesteld was er nog minder politieke inbreng. D66 liet een onvervalst liberaal geluid horen. Daar schieten werkloze jongeren niks mee op. Engel Modderman van de VCP bracht in een uitgebreid betoog een communistische visie naar voren. Als slap aftreksel kwam de fractievoorzitter van GroenLinks de heer Kötz nog met het verhaal dat de jongeren die onder de Wij vallen uitzicht moet worden geboden op een vaste baan. Als dat in Oldambt niet kon, dan maar in Friesland. Hoeveel onzin kan een mens wel niet uitkramen? Het Friese platteland kent immers op werkgelegenheidsgebied dezelfde problemen als het Groningse platteland. Maar wie weet. Misschien hebben ze wel afgesproken dat de GroenLinks-raadsleden in Friesland de werkloze jongeren naar Groningen sturen. Zo lijkt het ten minste nog wat met GroenLinks in beide provincies. De heer Kötz had beter eens kunnen verklaren hoe zijn visie op werkloosheid zich verhoudt met het ontslaan van gemeentepersoneel van Oldambt waar ook hij zo'n groot voorstander van is.

De SP liet het volledig afweten. Wethouder Brader en de fractie hadden geen enkel weerwoord op het politiek betoog van de VCP. Op de voor de zoveelste keer door de VCP gestelde vraag naar de groep mensen die geen baan hebben en ook geen uitkering willen, wist wethouder Brader geen antwoord te geven. Zelfs niet toen de VVD bij monde van raadslid Rijlaarsdam er nog eens nadrukkelijk om vroeg. Hij deelde wel de zorgen. Met andere woorden: er is een tikkende tijdbom onder de samenleving en de SP-wethouder weet niet wat hij er mee aan moet!

Het is meestal zo dat een gemeenteraad nauwelijks op de hoogte is van de praktische uitvoering van zijn eigen besluiten. De beruchte kloof tussen burger en politiek. In dit geval werd de gemeenteraad van Oldambt echter met de neus op de feiten gedrukt. Raadscommissielid Anja Mickat van de VCP was al maanden in contact met jongeren die in het kader van de Wij in work-first-projecten te werk worden gesteld. Ze inventariseerde een regen aan klachten. Maar dat niet alleen. Ze werkte ook naar een oplossing er van uitgaande dat de jongeren zelf in actie moesten komen. Dat was niet zo eenvoudig. Wie in zo'n work-first-project voor zijn rechten opkomt, kan een hele reeks aan boeten en maatregelen tegemoet zien. Uiteindelijk was de maat vol. Er werd een zwartboek "Oldambt werkt" samengesteld dat door bijna de helft van de tewerkgestelde jongeren werd ondertekend. In de gemeenteraadsvergadering van 21 april werd dit zwartboek aangeboden.

Jongeren overhandigen het zwartboek 'Oldambt Werkt' aan de
gemeenteraad en het college van B&W van de gemeente Oldambt

"Dit komt als een donderslag bij heldere hemel", zo riep een ambtenaar in de wandelgangen door zijn mobiele telefoon. "Wat moeten we hier nu mee?" We weten niet met wie hij belde. Maar blijkbaar zette hij wel meteen het een en ander in gang. Tijdens de behandeling van de Wij-verordeningen ging een aantal fracties al op het zwartboek in. Mevrouw de Graaf van D66 eiste dat het zwartboek op de agenda van een commissievergadering zou komen. Ze deed het voorstel dat raadsleden bij het work-first-project op bezoek zouden gaan. De heer Kötz van GroenLinks merkte daarbij op dat zo'n bezoek niet van te voren moest worden aangekondigd. Er zit toch ook nog wel wat slimmigheid in die man.

Maar ook nu weer zat de SP-wethouder geheel onthand achter de bestuurstafel. Hij keurde de voorstellen uit de raad goed. Maar zelf had hij geen enkel idee. Hij werd deze keer door de eerder genoemde ambtenaar uit zijn lijden verlost. Het bleek dat hij al een afspraak voor een gesprek met de jongeren van zwartboek had gemaakt. Blijkbaar zonder zijn wethouder daar in te kennen. Maar de SP'er Brader was er blij mee!