Sinds de laatste gemeenteraadsverkiezingen heeft de Partij voor het Noorden één zetel in de gemeenteraad van Oldambt. Dat zegt op zich niet zoveel over de kracht van zo'n partij. Er zijn partijen met meer zetels die minder hebben in te brengen. Het gaat er om hoeveel leden zich rond zo'n zetel organiseren en politiek actief zijn. Wat dat betreft doet de Partij voor het Noorden het niet slecht. De partij bestaat uit een groep mensen die met vaste regelmaat betrokken zijn bij raads- en raadscommissievergaderingen.

De Partij voor het Noorden heeft ook de weg naar de regionale en lokale pers gevonden. Voor iedere partij is het van belang in de media genoemd te worden. Met onderwerpen als de verkeersveiligheid bij de Campus en het uitstellen van nieuwbouw van een gemeentehuis weet de Partij van het Noorden de aandacht op zich te vestigen. Dat andere partijen (zoals de VCP) al veel eerder die nieuwbouwplannen voor dat gemeentehuis hebben afgeschoten, doet dan minder ter zake. Propagandistisch weet de Partij voor het Noorden te scoren, en daar gaat het in dit verband om.

Het belangrijkste politieke doel voor de Partij voor het Noorden is het realiseren van een landsdelig bestuur voor de drie noordelijke provincies. De huidige provincies in Nederland zouden te klein zijn om effectief voor de belangen van het noorden op te komen. Het noorden zou een zekere mate van autonomie moeten hebben en in Europees verband een zelfstandige speler moeten zijn. Dat laatste vooral ook omdat Duitsland in economisch opzicht voor het noorden belangrijker wordt dan het westen van Nederland.

Op dat politieke doel is uiteraard kritiek uit te oefenen. Zeker communisten zien over het algemeen weinig heil in nationalisme en regionalisme. De mensen zijn niet gediend bij het benadrukken van tegenstellingen op dit vlak. Vooruitgang is slechts te boeken door het voeren van klassenstrijd. En die klassenstrijd is niet alleen in Groningen aan de orde van de dag, maar in de gehele wereld. Ook al zijn er onmiskenbaar verschillen in volksaard tussen noordelingen en westerlingen, toch is het zaak dat de noorderlingen en westerlingen die afhankelijk zijn van loon of uitkering zich in onderlinge solidariteit te weer stellen tegen de noordelingen en westerlingen die eigenaren van productiemiddelen zijn.

De Partij voor het Noorden voedt een zekere onvrede die in het noorden bestaat richting westen van het land. Die onvrede is niet helemaal ten onrechte. Alle zogenaamde randgebieden van Nederland zijn al vanaf de tijd van de republiek uitgebuit door een steenrijke westerse elite.

De laatste decennia wordt daarbij steevast op de gaswinning gewezen. Met de opbrengsten van Gronings gas wordt in het westen mooi weer gespeeld. Overigens is dat geen origineel standpunt van de Partij voor het Noorden. Fre Meis bracht dat al naar voren vanaf de tijd dat de gaswinning begon.

De VCP vindt het een wrange gedachte dat Groningen dankzij die gaswinning in Europees verband tot de rijkste regio's wordt gerekend. Als het om de belangen van de gewone bevolking gaat kan er immers niks, dan is Groningen straatarm. Maar dat betekent niet dat het gas van de Groningers is. Groningers hebben recht op een welvarend bestaan, net als alle andere mensen. Dat moet niet afhankelijk zijn van het al dan niet voorkomen van bodemschatten.

Met in achtneming van die kanttekeningen zou de VCP een heel eind met de Partij voor het Noorden op weg kunnen. Toch zijn beide partijen in politiek opzicht snel uit elkaar gegroeid in Oldambt. De Partij voor het Noorden is gestart als duidelijke oppositiepartij. Vanuit de gemeentelijke organisatie werd er de afgelopen maanden echter alles aan gedaan om de oppositie te verleiden te stoppen met het voeren van oppositie. Helaas is de Partij voor het Noorden voor die verleiding bezweken. Ze denken met de coalitiepartijen mee over bezuinigingen en worden daarvoor door de fractievoorzitter van de PvdA omstandig geprezen. Er bestaat geen onderscheid meer tussen de Partij voor het Noorden en de coalitiepartijen.

Het onderwerp waar de Partij voor het Noorden haar bestaansrecht aan ontleedt, landsdelig bestuur voor de noordelijke provincies, verdwijnt op die manier geheel uit het zicht. We citeren uit de algemene beschouwingen: "Partij voor het Noorden maakt zich sterk voor een aantal noordelijke issues. Belangrijk voor ons zijn één noordelijke regio met behoud van Groninger, Friese en Drentse cultuur en een hogere opbrengst voor het aardgas onttrokken aan de Groninger bodem. Niet altijd brengen wij dit naar voren omdat deze zaken weinig direct van doen hebben met de Oldambster politiek." Met andere woorden, de fractie van de Partij voor het Noorden ziet ook zelf in dat haar politiek doel met het op deze wijze bedrijven van gemeentepolitiek geen millimeter dichterbij komt.

Het wordt helemaal schrijnend wanneer de Partij voor het Noorden als waarschijnlijk enige partij ronduit voorstander blijkt te zijn van CO2-opslag in de bodem van Oldambt. Groningers zien hun gas al naar het westen stromen en zouden er dan ook nog de rotzooi uit het westen voor terug krijgen. De Partij voor het Noorden ziet voordelen aan het opslaan van CO2. Het zou werkgelegenheid en

meer financiële armslag voor de gemeente opleveren. Die werkgelegenheid zal zeer beperkt zijn en grotere financiële armslag is zonder meer een fabeltje. Maar over de onzekerheden van CO2-opslag heeft de Partij voor het Noorden het niet. Geleerden op het hoogste niveau spreken elkaar tegen als het om veiligheidsrisico's gaat. In Duitsland werd tussen 1967 en 1978 radioactief afval in een zoutmijn bij Braunschweig gedumpt. Het kon niet veiliger, werd er toen beweerd. Nu vinden er onvoorziene processen plaats in de zoutlagen en de enige oplossing is het afval maar weer uit de mijn te halen en elders op te slaan. Geschatte kosten minimaal 3,7 miljard euro. En dit soort avonturen wil de Partij voor het Noorden in Oldambt!

Uit de algemene beschouwingen van de Partij voor het Noorden halen we nog een citaat: "Tot slot nog een openhartige opmerking, Laat de afd. werk en inkomen een duidelijker onderscheid maken tussen mensen die graag willen werken en buiten hun schuld zonder werk zitten en de categorie mensen die niet wil werken. Alle tijd die in die laatste groep wordt gestoken is verspilde energie, tijd en geld."

Het is belabberd Nederlands. Belangrijker is echter dat dit geen openhartige opmerking is maar een opmerking vanuit de onderbuik. Mensen ergens van beschuldigen en ze vervolgens uitsluiten van voorzieningen getuigt van een zeer bedenkelijke instelling. In de praktijk zal het niet mogelijk zijn onderscheid te maken tussen mensen die niet kunnen werken en mensen die niet willen werken. En wat is "niet willen werken"? "Niet willen werken" wordt ook wel opgevat als een symptoom van een psychiatrisch ziektebeeld. Vanuit dat standpunt zouden mensen die "niet willen werken" hulp nodig hebben, ook al zal dat geen geitenwollen-sokken-hulp moeten zijn. Met andere woorden, de categorie die de Partij voor het Noorden denkt te moeten afzonderen zal eerder meer energie, tijd en geld moeten kosten dan minder.

Verder is het maken van dit soort onderscheid tussen categorieën mensen in Nederland verboden. Artikel 1 van de Grondwet laat daar geen onduidelijkheid over bestaan. Kennelijk heeft de Partij voor het Noorden lak aan dat grondwetsartikel.

Al met al moeten we de conclusie trekken dat de Partij voor het Noorden ondanks al haar retoriek geen poot uitsteekt om aardgasbaten voor het noorden veilig te stellen, rotzooi uit het westen van het land naar het noorden wil halen, artikel 1 van de Grondwet niet respecteert en verder alleen maar in goede samenspraak met de coalitie wil bezuinigen, bezuinigen en bezuinigen. Daar wordt Oldambt niet beter van.