Slechte start gemeente Oldambt

Door een medewerker

Op 1 januari van dit jaar hielden de gemeenten Winschoten, Reiderland en Scheemda op te bestaan en ging de nieuwe gemeente Oldambt van start. Maandag 4 januari zou dan de eerste werkdag voor Oldambt beginnen. Wie zich tot de nieuwe gemeente wendde, en het maakte niet uit of dat per telefoon, per e-mail of aan de balie gebeurde, kwam echter van een koude kermis thuis. Oldambt was gewoon onbereikbaar. Zelfs na enkele dagen bleek het onmogelijk op een normale manier het gemeentehuis binnen te komen voor het nakomen van een afspraak die door de gemeente zelf gemaakt was. Er moest op ramen en deuren worden gebonkt voordat zich eindelijk eens een ambtenaar liet zien die de deur van het slot af kon draaien.

Het is niet redelijk de verantwoordelijkheid hiervoor in de schoenen van de gewone ambtenaren te schuiven. Al maanden geleden werd door het ambtelijk apparaat voor deze chaos gewaarschuwd. Bijna alle politici erkenden in de wandelgangen dat ze van het probleem op de hoogte waren, maar ze vertikten het ermee in de openbaarheid te treden. Het motief laat zich raden. Het hengelen naar baantjes en posities voor de nieuwe gemeente was in volle gang en dan ga je als kanshebber of vermeend kanshebber je eigen glazen niet ingooien door de leidinggevenden in het herindelingproces te bekritiseren. Alleen de VCP-fractievoorzitter in Scheemda trachtte de kwestie herhaaldelijk in de toenmalige regiegroep op de agenda te krijgen. Maar dat was voor dovemansoren. Met als gevolg een slecht draaiende organisatie en disloyale ambtenaren.

De eerste raadsvergadering vond eveneens op 4 januari plaats. Tijdens die raadsvergadering werd een aantal afspraken van praktische aard gemaakt. De kersverse raadsgriffier zou op korte termijn een en ander uitwerken. Tot op heden is er nog niets vernomen. Hoe kan een gemeenteraad functioneren als bijvoorbeeld de wijze van informatieverstrekking niet is geregeld? Wanneer vergaderschema’s en -locaties niet bekend zijn? Gemeenteraadsleden kunnen nog steeds niet inloggen op de gemeentelijke computers om noodzakelijke informatie te krijgen. Maar blijkbaar is dat de nieuwe machthebbers in de gemeente een rotzorg.

Aan de VCP zal het overigens niet liggen. De laatste raadsvergadering in Scheemda werd afgesloten met een motie van de VCP (de gehele raad en college stemden ermee in) en het eerste onderwerp tijdens de eerste raadsvergadering van Oldambt werd ook door de VCP ingebracht.

Dat eerste onderwerp had betrekking op het benoemen van een nieuwe raadsgriffier. De fractievoorzitter van de VCP bracht het standpunt van zijn partij naar voren en hoewel op de VCP na alle partijen met de kandidaat akkoord gingen, werden de bezwaren tegen deze kandidaat toch voor een belangrijk deel door de oppositie onderschreven. Er werd besloten om aan het eind van het jaar het functioneren van de nieuwe raadsgriffier te bespreken. Opmerkelijk was dat menig raadslid niet op de hoogte was van de bevoegdheid die de raad heeft om een raadsgriffier ten alle tijden te schorsen of te ontslaan.

De nieuw gevormde coalitie presenteerde vervolgens een coalitieakkoord op hoofdlijnen. Geen enkele oppositiepartij kon met dit akkoord instemmen. Dat was ook geen wonder. Het stuk stond bol van de algemene waarheden. Opmerkelijk was het opnemen van een speciale landbouwparagraaf in het coalitieakkoord. Daarin wordt schaalvergroting van de landbouw niet op voorhand uitgesloten. Dit past in een ontwikkeling die al langere tijd binnen het CDA in de regio plaats vindt. Kapitaalkrachtige boeren krijgen steeds meer de overhand. Een rijke varkenshouder is nu zelfs wethouder in Oldambt. In het coalitieakkoord is echter geen milieuparagraaf te vinden terwijl GroenLinks, dat ook in het college zit, daar toch altijd een zwaarwegend punt van maakt. Met andere woorden, nog voor het college geïnstalleerd was, had GroenLinks de eerst kolossale nederlaag al voor de kiezen.

Voor de VCP is van belang dat er in het coalitieakkoord grenzen worden getrokken als het op bezuinigen aankomt. Het armoedebeleid komt volgens dit akkoord niet ter discussie te staan. De fractievoorzitter van de VCP uitte zijn twijfels over deze harde toezegging. Het mag duidelijk zijn dat de VCP zeker de linkse partijen in het nieuwe college op dit punt in het coalitieprogramma zal vastpinnen.

Een ander heikel onderwerp werd door D66 naar voren gebracht. In de pers waren berichten verschenen waarin op triomfantelijke wijze werd verkondigd dat de wethouders in Oldambt wel voor 100% aan de slag zouden gaan maar uit solidariteit met de minderbedeelden met 80% van hun inkomen genoegen zouden nemen. Nu was het D66 ter ore gekomen dat de wethouder van het CDA daar niet in meeging en gewoon haar volledig salaris (€ 5826,- per maand) had opgeëist. Na wat heen en weer gedraai kwam de aap uit de mouw. Op grond van de zwaarte van de portefeuille en de verkiezingsuitslag vond het CDA het niet rechtvaardig de eigen wethouder op haar wethoudersalaris te korten. Met andere woorden: alweer heeft het CDA de rest van het college zijn wil opgelegd.

De verdediging van het coalitieakkoord was opgedragen aan de later in de vergadering tot wethouder benoemde PvdA’er Van Leeuwen. Voor deze klus had de coalitie beter iemand anders kunnen aanwijzen. Van Leeuwen stond er in Scheemda al om bekend dat hij alleen maar in staat is iets dat een ander geschreven heeft voor te lezen. Vervolgens staat hij dan met zijn mond vol tanden. Dat gebeurde nu weer. Zijn steeds maar herhaalde oproep aan de oppositie toch ook maar voorstellen in te dienen die dan door de coalitie overgenomen zouden kunnen worden, begon iedereen te vervelen. D66 vroeg hem of hij dit voorstel deed omdat hij zelf niet wist wat hij met de situatie aan moest. Dit ontkende Van Leeuwen natuurlijk in alle toonaarden. Maar die ontkenning overtuigde niet.

De benoeming van de wethouders leverde ook de nodige inzichten over de kracht van dit nieuwe college. Dat er veel tegenstemmers zouden zijn vanuit de oppositie was wel te verwachten. Het sloeg echter in als een bom dat de kandidaten van de PvdA meer tegenstemmen kregen dan de oppositie rijk is. In de wandelgangen bleek dat in ieder geval één lid van de oppositie toch voor het benoemen van Van Leeuwen had gestemd. Dat wil dus zeggen dat deze PvdA’er zijn wethouderstermijn begint met een stevige tegenstand vanuit zijn eigen coalitie. Wie zo fel tegen Van Leeuwen is en waarom blijft bij dit soort geheime stemmingen natuurlijk ongewis. Het is echter niet uit te sluiten dat de tegenstand uit zijn eigen partij komt. Daar bestaat nogal wat onvrede over het uitsluiten van wethouderkandidaten uit de oude afdeling Winschoten van de PvdA.

Financieel stevent de nieuwe gemeente Oldambt regelrecht af op een artikel 12-status. Organisatorisch is het één grote chaos. Het college blijkt bij zijn aantreden niet te kunnen rekenen op voldoende steun uit de eigen gelederen.

De oppositiepartijen hebben zich inmiddels, ondanks hun zeer verschillende achtergronden, aaneengesloten met als doel zich tot het uiterste in te spannen om toch nog iets van Oldambt te maken. Dat is het enige lichtpuntje.