Verenigde Communistische Partij Gemeenteraadsfractie Oldambt Marktplein 13 9671 AZ Winschoten Telefoon: 0597 672961

Aan de Stichting Azzur en de Stichting Voedselbank Oldambt

Winschoten, 9 juli 2011

Geachte dames/heren,

Naar aanleiding van een door onze fractie aan de gemeenteraad en het college van de gemeente Oldambt gestuurde brief heeft er op 23 juni jl. een gesprek plaatsgevonden tussen een afvaardiging van uw stichtingen en enkele leden van de VCP. Tijdens een ledenvergadering is dit gesprek geëvalueerd. We willen u de uitkomsten van deze evaluatie mededelen.

Allereerst is het van belang te constateren dat er flinke emoties spelen. Veel VCP'ers zijn verontwaardigd en kwaad. Maar dat geldt ook voor medewerkers van uw stichtingen. Het heeft geen zin het bestaan van deze emoties te ontkennen. Dat doen we dan ook niet. Door wederzijdse kwaadheid en verontwaardiging te benoemen, kunnen we in gesprek blijven. Zoals afgesproken gaan we na de vakantie weer om de tafel.

Het is echter ook van belang onze geschilpunten te concretiseren. Voor een belangrijk deel kwamen deze geschilpunten op 23 juni jl. al aan de orde. Ze zijn echter niet uitgewerkt.

Wat ons betreft komt het op de volgende onderwerpen neer.

Informatieverzameling en informatieopslag

De VCP is van mening dat u teveel informatie vraagt en opslaat. Er zijn cliënten die zich daardoor in hun privacy voelen aangetast. Het ontbreekt ons overigens aan het inzicht welke informatie u exact nodig heeft. Wel weten we dat er landelijke richtlijnen zijn voor het handelen van voedselbanken. Wellicht dat we aan de hand van die richtlijnen dit probleem kunnen oplossen.

Het viel ons tijdens uw rondleiding overigens op dat de cliënteninformatie die u in kasten opslaat voor iedere bezoeker te bereiken is.

Huisbezoeken

U legt huisbezoeken af bij uw cliënten. U stelt dat uw cliënten daar blij mee zijn. De VCP gaat er van uit dat veel mensen inderdaad geen enkele moeite met zo'n huisbezoek zullen hebben. Er zullen zelfs mensen zijn die u graag thuis ontvangen. We weten maar al te goed dat mensen zich erg eenzaam kunnen voelen. Ieder menselijk contact is dan welkom.

De VCP komt ook wel bij de mensen aan huis. We hebben daarbij de ervaring dat één blik in een huiskamer meer zegt dan urenlange gesprekken. Echter, we komen alleen op uitnodiging. We stellen hulpverlening ook niet afhankelijk van de uitkomsten van een huisbezoek. Daar komt nog bij dat er ook mensen zijn die nooit een ander in huis willen toelaten. Men kan zich de vraag stellen of zij zichzelf daarmee een dienst bewijzen, maar we hebben zo'n opstelling maar te respecteren. (Indien iemand een gevaar voor zichzelf of zijn/haar omgeving vormt, ontstaat er een situatie waarin privacy ondergeschikt raakt. Maar deze problematiek valt buiten het werkterrein van de VCP en Azzur.)

De VCP vraagt zich af of al uw huisbezoeken wel nodig zijn en op prijs worden gesteld. De VCP wijst de sanctie die u stelt op het niet toelaten van huisbezoek, geen voedselverstrekking, zonder meer af.

De tijdslimiet

U stelt een tijdslimiet aan het bieden van hulp door de voedselbank. Uw uitgangspunt is dat de cliënten na drie jaar zonder uw hulp verder kunnen. De VCP heeft daar de volgende casus tegenovergesteld. Een oudere medewerker van ons adviesbureau begeleidt al meer dan dertig jaar een gezin bij het op orde houden van de financiën. De kinderen uit dit gezin worden ook door hem begeleid. En nu dienen de kleinkinderen zich aan. Met andere woorden: er zijn mensen die wel nooit zullen leren geheel op eigen benen te staan en die ook niet in staat zijn dit aan hun kinderen te leren. U gaf aan ook wel mensen te kennen die in dit soort situaties verkeren. Voor die mensen maakt u dan een uitzondering.

Tijdens het gesprek bleef dit onderwerp een beetje hangen. Volgens ons zou de categorie waarvoor uw uitzondering zou gelden wel eens zo groot kunnen zijn, dat er geen sprake meer is van een uitzonderlijke categorie.

Het uitgangspunt dat er problemen zijn die niet met een kortdurend methodisch stappenplan zijn op te lossen, is tegenwoordig niet erg populair. Maar die problemen zijn er wel degelijk. Moderne hulpverleners zijn helaas weinig vertrouwd met begrippen als "geduld" en "berusting". Volgens de VCP zouden deze begrippen echter tot het "basisgereedschap" van ieder hulpverlener moeten behoren.

We willen doorpraten over de wijze waarop u de tijdslimiet bij het bieden van hulp hanteert.

Ongewenst gedrag

We hebben het (te) kort gehad over ongewenst gedrag van cliënten. Van onze kant hebben wij aangestipt dat aangaande dit onderwerp het nodige is veranderd in de afgelopen decennia. Wanneer in de 70e jaren een hulpverlener een klap kreeg van een cliënt, werd daarna in het team de vraag besproken: "Wat heb je verkeerd gedaan zodat je die klap kreeg?" Tegenwoordig belt men in dit soort omstandigheden onmiddellijk de politie. Het is een uiting van de verschuiving die de laatste tijd is opgetreden in het denken over strafrecht: van ultimum remedium naar panacee. De VCP ziet niets in die verschuiving.

Gedrag dient altijd in een context te worden geplaatst. Wat ons betreft stellen we dan een aantal dwingende vragen. "Wat is in welke context ongewenst gedrag bij de voedselbank?" "Moeten er sancties volgen op ongewenst gedrag?" "Zo ja, welke sancties zijn dat dan?" "Is het stoppen van de voedselverstrekking een aanvaardbare sanctie?"

U gaf in een voorbeeld te kennen dat u een cliënt die zich stomdronken aandiende en vervelend werd naar buiten dirigeerde. We hebben daar geen moeite mee, mits deze cliënt zijn voedselpakket mee krijgt.

Drempels

Verbandhoudend met al hetgeen hiervoor geschreven is stelden wij opgeworpen drempels aan de orde. Het komt ons, op grond van betrouwbare informatie, voor dat de stichting Azzur en de voedselbank te hoge drempels opwerpen. In ieder geval wordt dit door een aantal cliënten zo ervaren. We hebben aangegeven dat officiële hulpverlenende instanties inmiddels zo'n hoge drempels kennen dat mensen die het hard nodig hebben geen gebruik meer maken van hun diensten. We zien op dit terrein zeer ongewenste ontwikkelingen. Zie bijvoorbeeld het regeringsvoornemen om een hoge eigen bijdrage te vragen in de psychische hulpverlening. De achtergrond hiervan is dat de huidige regering ook niet wil dat mensen gebruik maken van hulpverlenende instanties. Men wil hierop bezuinigen.

Het gevolg zal zijn dat mensen in steeds grotere mate aangewezen zullen zijn op het particulier initiatief, dat dan al dan niet op politieke of godsdienstige grondslag werkzaam is. Het is een afglijden naar 19e eeuwse wantoestanden. Maar het is wel realiteit.

In dit verband vinden wij het ongewenst dat mensen die een beroep doen op dit particulier initiatief ook weer met onterechte drempels te maken krijgen. We zien tevens in dat we daar in zijn algemeenheid weinig aan kunnen doen. Het is nu net de kern van het probleem. Particulier initiatief kan zijn eigen regels stellen. In deze specifieke situatie met uw voedselbank kunnen we misschien wel positieve invloed uitoefenen.

Tot zo ver was het concept van deze brief gevorderd toen u insprak tijdens een raadscommissievergadering. We hebben u afgeraden gebruik te maken van uw inspreekrecht omdat u daarmee terecht komt in een politiek wespennest. Wellicht denkt u nu door de Oldambtster politiek gesteund te worden, maar ter informatie het volgende.

Naar aanleiding van onze eerste brief stelde de fractie van de VVD kritische vragen over de subsidieverstrekking aan uw stichtingen. De VVD is groot voorstander van het destructieve beleid dat hiervoor al aan de orde kwam. Uw subsidierelatie met de gemeente is bij die partij niet in vertrouwde handen. Dat geldt ook voor de SP. Onmiddellijk na het versturen van onze eerste brief ontvingen we een e-mailtje van de fractievoorzitter van de SP waarin ronduit stelling wordt genomen tegen uw stichtingen. "Voedselbanken vragen de mensen het hemd van hun lijf om in aanmerking te komen voor voedselverstrekking", zo staat er te lezen. De SP was indertijd tegenstander van subsidieverstrekking. In de raadscommissievergadering werden wij door diezelfde SP aangevallen en werden uw stichtingen gesteund. Er is wel een lijn te ontdekken in deze SP-warboel. En die lijn bestaat er uit dat de SP hoe dan ook de VCP wil bekladden. Het onderwerp, in dit geval voedselhulp, doet helemaal niet ter zake.

In dit verband moeten we toch ook wijzen op een brief die het college van burgemeester en wethouders op 20 juni jl. aan de raad stuurde. Uw subsidieverzoek over het jaar 2010 is nog niet definitief goedgekeurd omdat u niet alle noodzakelijke gegevens aan de gemeente heeft verstrekt. Het gevaar bestaat dat u de reeds verstrekte subsidie zult moeten terug betalen. U begrijpt dat dit uw subsidierelatie met de gemeente geen goed doet. De partijen die u tijdens de afgelopen raadscommissievergadering zo opzichtig steunden, zullen de eerste zijn die dit als argument aangrijpen om uw stichtingen geen subsidie meer te verstrekken. Het is ook niet voor niks dat het college dit nu in de openbaarheid brengt.

Indien u vertrouwen stelt in deze gemeenteraad zult u bedrogen uitkomen. Vandaag praten ze u naar de mond, morgen boren ze u de grond in. Daar komt bij dat veel raadsleden slechts in staat zijn om in de meest simpele causale verbanden te denken. Zodra een onderwerp enigszins complex wordt, weten ze zich er geen raad mee. Neem alleen maar het onderwerp privacy. Uit de bijdragen van de meeste commissieleden blijkt dat ze niet eens beseffen om welke privacy het gaat. Kan een stichting die gemeentelijke subsidie ontvangt zich op privacy beroepen als het om stichtingsaangelegenheden gaat? Nee! Kan er een beroep op privacy worden gedaan wanneer persoonlijke aangelegenheden van inwoners van de gemeente in de openbaarheid dreigen te komen? Ja!

Het is eigenlijk te zot voor woorden dat leden van deze gemeenteraad er niet voor terugdeinzen inwoners van de gemeente, waar men geen enkele achtergrondinformatie over heeft, publiekelijk aan de schandpaal te nagelen terwijl men het verstrengelen van de zakelijke belangen van een gemeenteraadslid met zijn publieke taak in beslotenheid wil bespreken. Maar zo is het wel gesteld in Oldambt. Een uitkeringsgerechtigde die een druppeltje naast de pot pist, wordt bedolven onder boeten en maatregelen. Maar als je fractievoorzitter van het CDA bent, kun je je gang gaan en graaien.

De VCP houdt zich aan het mandaat dat haar gegeven is door enkele mensen die kritiek hebben op de gang van zaken bij de voedselbank. En ook al gaat de rest van de raad op zijn kop staan, we praten niet over iets dat buiten dat mandaat valt.

In de brief die u op 25 juni jl. naar de raad en het college stuurde, blijkt dat u de VCP als een bestuursorgaan beschouwt dat bij het nemen van besluiten gehouden is aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur zoals gecodificeerd in de Algemene wet bestuursrecht. De VCP is echter een politieke partij. En politieke partijen zijn geen bestuursorganen die besluiten nemen in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. De VCP is verder een activistische politieke partij. We komen op voor onze achterban, ook, wanneer dat nodig is, tegen uw stichtingen. Vandaar onze werkwijze. We zien geen enkele reden daarvan af te wijken.

Tijdens het inspreken haalde u een voorbeeld aan van een mevrouw die naar aanleiding van onze actie geen hulp meer wil van uw stichtingen. U sprak daar uw teleurstelling over uit. Ontgaat het u dat dit voorval laat zien dat er wel degelijk iets aan de hand is? Wanneer u van mening bent dat deze mevrouw voedselhulp behoeft terwijl ze u niet binnen laat, wat let u dan om een voedselpakket voor haar deur neer te zetten? De conclusie kan geen andere zijn dan dat u meer wil dan alleen maar voedsel verstrekken terwijl uw cliënt niet gediend is van dat "meer". En daarmee zijn we bij de kern van de zaak.

Tot slot willen we ingaan op wat we tot nu toe bereikt hebben. Ondanks harde taal zijn en blijven we in gesprek. We zijn geen GroenLinks die voor veel minder een organisatie van 1600 leden de deur in het gezicht gooit. Verder hebben we uit de brief van het college aan de raad van 20 juni jl. begrepen dat er een protocol in de maak is dat ziet op de samenwerking van uw stichtingen met andere instanties en het delen van cliënt gerelateerde informatie tussen die instanties. Uiteraard is dat protocol er nog niet en wellicht zullen we er kritiek op hebben, maar op zich zien we het als een grote stap vooruit.

Zoals afgesproken nemen we na de vakantie contact op voor een vervolggesprek.

Hoogachtend,

Namens de fractie

E. Modderman

In afschrift aan de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders